Nieuwsbrief 1e kwartaal 2014

   

Hierbij bieden wij u onze eerste nieuwsbrief over 2014 aan. Een bijzonder jaar waarin wij aandacht schenken aan het gegeven dat we inmiddels al bijna 70 jaar in vrede en vrijheid kunnen leven. In 2009 nam het Bevrijdingsmuseum Zeeland, in nauwe samenwerking met de Provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten, de gemeente Bergen op Zoom en overige belanghebbende partijen, het initiatief om op grootschalige wijze uitvoering te geven aan de 65ste herdenking van de Slag om de Schelde. Eén van de hoogtepunten in het programma was de opening van het Bevrijdingsmuseum door Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet en een bevrijdingstocht van meer dan honderd voertuigen, ondersteund door historische vliegtuigen. Ook voor dit herdenkingsjaar hebben we iets bijzonders in petto.

Op 4 februari opende Zijne Majesteit de Koning de Tweede Wereldoorlog in 100 voorwerpen in de Kunsthal in Rotterdam. Deze expositie is een samenwerkingsproject van 25 Nederlandse oorlogsmusea, het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de Stichting Musea en Herinneringscentra. Het doel is de rijke collectie van de musea beter onder de aandacht te brengen en de geschiedenis van de Tweede wereldoorlog op een vernieuwende wijze te presenteren in een unieke overzichtstentoonstelling. In deze expositie zijn ook drie voorwerpen uit de collectie van het Bevrijdingsmuseum Zeeland te zien. Wij zijn er trots op mee te mogen werken aan deze landelijke expositie. Tot 5 mei kunt u de expositie nog bezoeken. 

Inmiddels komen we ook steeds dichterbij de realisatie van Bevrijdingspark Zeeland. Op 4 maart jl. heeft het college van B&W van de gemeente Borsele het (voor)ontwerp bestemmingsplan wat opgesteld is door Rothuizen van Doorn 't Hooft (RDH) goedgekeurd. De bestemmingsplan procedure zal in de loop van dit jaar worden afgerond waarna de bouwvergunning kan worden afgegeven. Vooruitlopend zullen er alvast voorbereidingen worden getroffen om te komen tot de infrastructuur van het park. Hiervoor kunnen wij op maatschappelijke dienstverlening rekenen van de105 geniecompagnie waterbouw en het 101 geniebataljon die o.a. een baileybrug komen plaatsen.

Verder zal het Bevrijdingsmuseum op verzoek van de Provincie Zeeland en in overleg met Zeeuwse gemeenten, (oorlogs-)musea en herdenkingscomités het initiatief nemen om de Liberation Route Europe uit te rollen binnen de provincie en deze te verbinden met de toeristische sector in Zeeland en regionaal, nationaal en internationaal herinneringstoerisme. 

Wij wensen u veel leesplezier toe.

Herdenking(en) 70 jaar Slag om de Schelde

herdenking sos 70jaar

Provinciale Staten van Zeeland hebben in februari 2011 ingestemd met een voorstel van Gedeputeerde Staten van Zeeland om vanaf 2014 elke vijf jaar een provinciale herdenking van de bevrijding van Zeeland in WO II (Slag om de Schelde) te (laten) organiseren. In dit kader zijn thans met inbreng van de Stichting Bevrijdingsmuseum Zeeland, Zeeuwse Gemeenten, de gemeente Bergen op Zoom, (oorlogs-)musea en herdenkingscomités twee conceptprogramma's opgesteld om herdenkings-  en bevrijdingstours te houden op respectievelijk 25 oktober en 1 november a.s.

Op dinsdag 1 april hebben Gedeputeerde Staten van Zeeland besloten om de coördinerende taak voor zowel 25 oktober, als 1 november weg te leggen bij het Bevrijdingsmuseum Zeeland,  het Provinciale thema museum voor de Tweede Wereldoorlog. Via onze website (en nieuwsbrief) zullen wij u daarom ook regelmatig op de hoogte houden over beide data en de geplande activiteiten. Uiteraard vinden er in de Provincie Zeeland nog veel meer activiteiten plaats in het kader van dit herdenkingsjaar. Voor een overzicht hiervan verwijzen wij u graag door naar de website: http://www.bevrijdingzeeland.nl  Deze website wordt beheerd door de Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland. 

Voorlopig programma voor de Herinnerings- en Bevrijdingscolonne op 25 oktober 2014
Een colonne uit Zeeuws-Vlaanderen zal, na een herdenkingsmoment op de Canadese oorlogsbegraafplaats te Adegem (Maldegem) starten en via West-Zeeuws Vlaanderen in Terneuzen aansluiten op een colonne uit Axel. Vervolgens zal de gezamenlijke colonne via de Westerscheldetunnel (is die datum tolvrij) naar Kapelle rijden. Die ochtend zullen genodigden worden ontvangen bij het Bevrijdingsmuseum Zeeland en samen met schoolkinderen uit Bergen op Zoom en de Zeeuwse gemeenten aansluiten bij een herdenking op de Sloedam. Voertuigen nemen schoolkinderen uit Bergen op Zoom en Zeeuwse gemeenten mee, die na de herdenkingsplechtigheid op de Sloedam de Mallard Wandeltocht zullen lopen (= jaarlijkse wandeltocht voor jong en oud met verschillende routes vanaf Sloedam naar het Bevrijdingsmuseum in Nieuwdorp). De colonne verplaatst zich daarna via o.a. de oude Rijksweg naar de Canadees-Britse oorlogsbegraafplaats bij Bergen op Zoom. In de middag is er een defilé door Bergen op Zoom met als eindpunt de Markt.

25oktober-1                     25oktober-2                     25oktober-4                     25oktober-3

Voorlopig programma voor de Herinnerings- en Bevrijdingscolonne op 01 november 2014
Vanuit Breskens zal in de ochtend, na een herdenking van alle burgerslachtoffers in Zeeland, een colonne vertrekken in de richting van Middelburg. Hierbij sluit vanuit Baarland een tweede colonne aan. De colonne op Walcheren start in Domburg. In Westkapelle zal worden gestart met een landing van commando’s (weer en weder dienende) en de jaarlijkse herdenking bij het Polderhuis. Daarna zal eveneens een colonne starten via Zoutelande en Vlissingen naar Middelburg. In Vlissingen zal in de middag worden aangesloten bij de opening van de nieuw ingerichte Boulevard ter hoogte van de Oranjemolen. Mogelijk dat ook hier een landing onderdeel kan uitmaken van het programma. In de middag vindt de intocht plaats in Middelburg via de kaaien en Dam met als eindpunt het Damplein. Hier zal de jaarlijkse herdenking plaatsvinden op de Dam. Het programma eindigt met een ontvangst op het Abdijplein en de Markt (voertuigen).

01november-1                     01november-2                     01november-3                     01november-4

Reizende tentoonstelling Liberation Route Europe

Routes-of-Liberation-expositie-1 440x220

De Stichting Liberation Route Europe (SLRE) werkt hard aan de Europese uitrol van haar bevrijdingsroute; een route langs bijzondere plaatsen met grote en kleine verhalen en geïllustreerd met informatiepunten in het landschap. In dat kader vond op 13 februari 2014 de officiële opening plaats van 'Routes of Liberation: European legacies of the Second World War'. Het gaat om een reizende tentoonstelling, die de SLRE samen met haar grootste Europese partners heeft samengesteld en die informatie geeft over het verlies, herwinnen en behouden van vrijheid. De opening vond plaats in het Europees Parlement in Brussel. Niemand minder dan voorzitter Martin Schulz van het Europees Parlement én premier Mark Rutte waren bij de opening aanwezig. Vanuit het Bevrijdingsmuseum waren onze voorzitter van het comité van aanbeveling, mevrouw drs. K. Peijs , de voorzitter van de Stichting Bevrijdingsmuseum Zeeland, de heer K. Traas en bestuurslid drs. W. Meijer aanwezig. 

 

Liberation Route Europe in de Provincie Zeeland

liberationroute logo

Doel van de Liberation Route Europe is om tussen 2014 en 2018 vanaf de Normandische stranden door geheel West-Europa locaties te creëren waarbij iedereen die deze aandoet, zich kan laten voorlichten over de gebeurtenissen vanaf 6 juni 1944 (D-Day) tot aan de overgave van Nazi-Duitsland in mei 1945. De routes zullen een geïntegreerd fysiek en digitaal netwerk gaan vormen van herdenken, herinneren en beleven en een bijdrage leveren aan grensoverschrijdende vrijetijdsbesteding en toerisme. In de regio Arnhem-Nijmegen-Eindhoven en het oosten van Brabant, met als thema Market Garden. is hier al mee gestart en ook in West-Brabant staat men op het punt tot uitrol te komen. 

De Liberation Route Europa maakt via zgn. Points of Interest (POI’s) in het landschap zichtbaar waar belangrijke gebeurtenissen tijdens de bevrijding in 1944-1945 plaatsvonden. Via een drager (een trappaal, een kei of een ander middel) worden deze locaties gemarkeerd. Bezoekers kunnen hier een hoorspel beluisteren over de gebeurtenissen op deze plekken in WOII. Dit gebeurt op zo’n manier dat de geschiedenis leefbaar en voelbaar wordt. Daarnaast kunnen bezoekers met moderne communicatiemiddelen, zoals Tablet en Smartphone meer informatie verkrijgen. 

In 1944 waren er twee veldslagen in West-Europa die van beslissende betekenis waren voor het einde van Nazi-Duitsland. Als eerste waren dat de landingen op de kusten van Normandië op 6 juni 1944 met de daarop volgende opmars door Frankrijk en België. De tweede doorslaggevende slag was de strijd om de Westerschelde waardoor de havens van Antwerpen weer in gebruik konden worden genomen om het vastgelopen geallieerde offensief te kunnen bevoorraden en de finale opmars door Duitsland te beginnen. In de Zeeuwse variant van de Liberation Route Europe zullen deze cruciale operaties in de bevrijding van West-Europa, de Slag om de Schelde en de operaties die daar rechtstreeks aan zijn verbonden in de provincie Zeeland, worden belicht. Daarbij zal nauwe aansluiting worden gezocht met de uitvoering in en rond Bergen op Zoom, maar ook met de Canadese autoriteiten. Laatstgenoemden hebben aangegeven dit initiatief inhoudelijk te willen ondersteunen.

Bij de selectie van de POI’s en verhalen wordt rekening gehouden met een evenwicht tussen burger- en militaire gebeurtenissen. Om de oorlogsgeschiedenis van beide kanten te benaderen en een goed uitgebalanceerde weergave van de werkelijkheid te geven, wordt informatie aangeboden vanuit Geallieerd en Duits perspectief. Voor een complete beeldvorming is het van belang dat bezoekers musea en herinneringsplekken (zoals monumenten en begraafplaatsen) kunnen bezoeken. De Liberation Route in Zeeland zorgt voor een logische verbinding tussen deze plaatsen. De opzet van de Liberation Route in Zeeland sluit aan bij de opzet van het project Zeeuwse Ankers, dat thans wordt vormgegeven door SCEZ. Bedoeling is om in 2014 als onderdeel van de 70 jarige herdenking Slag om de Schelde de eerste Zeeuwse POI('s) te realiseren. Het Bevrijdingsmuseum Zeeland zal op verzoek van de provincie Zeeland en in overleg met Zeeuwse gemeenten, oorlogsmusea en herdenkingscomités het initiatief verder vormgeven.

Samenwerking met Canada

canada logo

De laatste weken is het Bevrijdingsmuseum in nauw contact getreden met de Canadese ambassade in Den Haag en in Brussel over verregaande samenwerking. Dit is enerzijds ingegeven door de aanstaande herdenkingen en anderzijds de uitbreiding van het Bevrijdingsmuseum en de uitrol van de Liberation Route in Zeeland. Uit de eerste gesprekken is duidelijk geworden dat het Bevrijdingsmuseum, als vertegenwoordiger van de Canadese oorlogsgeschiedenis in Zuidwest Nederland, zich de komende jaren mag verheugen in een groeiende samenwerking met de Canadese autoriteiten. De details zullen de komende tijd verder vorm krijgen.

'Niet weggooien'
Het doel van de actie ‘Niet weggooien’ is om voorwerpen en documenten uit de oorlogsjaren te bewaren voor de toekomst. Nog altijd duiken namelijk bijzondere objecten uit de Tweede Wereldoorlog op. Soms bij een verhuizing, soms bij de verbouwing van een woning of zomaar bij het opruimen van een zolder. Variërend van een stapeltje brieven of foto’s, tot dagboeken, documenten of een voorwerp. Afgelopen jaren mocht het Bevrijdingsmuseum heel wat schenkingen ontvangen, één van deze objecten willen we er in deze nieuwsbrief uitlichten. Wist u trouwens dat wij iedere maand een object uit de collectie op onze website publiceren? 

Beeldjes | huisaltaar of klein tempeltje | Bataljon Zeeland

 object-april-2014-1-small

Deze beeldjes werden in december 1945 op het toenmalige Malakka door de commandant van de Regiments politie van het Zeeuwse Bataljon 2-14-RI (sergeant-majoor Klaassen) in beslag genomen. Ze zijn afkomstig uit een huisaltaar of klein tempeltje, waar iemand van het bataljon deze twee beeldjes “organiseerde”.

Na de vermissing werd er door de plaatselijke bevolking van Port Dickson bij de bataljonsstaf aangifte van gedaan. De dader werd al vrij snel opgespoord, mede door het feit dat deze soldaat door zijn kameraden ook niet bepaald werd gewaardeerd. De beeldjes werden in beslag genomen en voorlopig als bewijs gehouden. Voor zover de schenker van de beeldjes bekend werd dit gedaan omdat het op dat moment niet duidelijk was of e.a. krijgstuchtelijk zou worden afgedaan of dat de diefstal door de Krijgsraad zou worden behandeld.

Het gehele verhaal lezen? Blader door onze online collectie!